Giám đốc Quốc gia Genesia Ventures Việt Nam: Khởi nghiệp vẹn toàn là hành trình dấn thân không cần đánh đổi
Trong giới khởi nghiệp, cụm từ “All-in” thường được hiểu là sự dấn thân không giữ lại đường lùi. Tuy nhiên, với các nữ sáng lập (founder) các công ty khởi nghiệp, khái niệm này mang một tầng nghĩa phức tạp và đòi hỏi sự hy sinh thầm lặng hơn thế…

VnEconomy đã có cuộc trò chuyện cùng chị Hoàng Thị Kim Dung, Giám đốc Quốc gia tại Genesia Ventures Việt Nam, để giải mã về sự “All-in” – nơi tham vọng khởi nghiệp và hạnh phúc vẹn toàn cần được định nghĩa lại…
Khi nhắc đến khởi nghiệp, chúng ta thường nói về sự dấn thân hết mình. Với chị, tâm thế “đặt cược tất cả” của một nhà sáng lập nên được hiểu như thế nào cho đúng?
Đơn giản nhất, “All-in” là bỏ hết trứng vào một giỏ. Khi một founder chọn “All-in”, đó là lúc họ đặt toàn bộ tâm huyết, sự tập trung và quỹ thời gian quý giá vào một startup duy nhất cho đến khi chạm được cột mốc thành công.
Ở những nhà sáng lập thành công mà tôi từng gặp, sự quyết liệt này thể hiện rõ nhất qua tinh thần “MUST WIN” – tinh thần phải thắng. Đây không phải là một khẩu hiệu hào nhoáng để hô vang trong buổi kickoff (ra quân, khởi đầu dự án), mà là một trạng thái tâm lý mãnh liệt. Họ tự triệt tiêu đường lùi của chính mình vì hiểu rằng có những giá trị không thể đem ra “thử cho biết”: đó là uy tín gây dựng nhiều năm, là niềm tin của đội ngũ, sự kỳ vọng của khách hàng và cả túi tiền của nhà đầu tư.
Trên góc độ một nhà đầu tư, làm thế nào để chị nhận biết một founder đã thực sự “All-in” vào bài toán vận hành của startup?
Tôi nhìn vào sự hiện diện và mức độ tập trung của họ. Nó xâm chiếm tâm trí mọi lúc mọi nơi. Đó là khi founder giật mình tỉnh giấc giữa đêm vì vừa nghĩ ra cách giải một bài toán khó, cách giảm rủi ro hay sửa một lỗi trải nghiệm khiến khách hàng bực bội. Bạn sẽ thấy họ ở mọi ngóc ngách: sẵn sàng xắn tay áo lăn xả cùng đội vận hành, ngồi cùng sales để nghe khách từ chối, hay cùng bộ phận tài chính soi từng con số để “sống sót thêm một tháng”. Chính năng lượng thực tế này sẽ lan tỏa, khiến đối tác và nhà đầu tư tin rằng: “Người này chắc chắn sẽ làm được”.
ÁP LỰC VÔ HÌNH VÀ “TƯ DUY PHÉP TRỪ” CỦA NỮ GIỚI
Chị từng chia sẻ rằng sự dấn thân của các nhà sáng lập nữ phức tạp hơn nam giới rất nhiều. Vì sao lại có sự khác biệt này?
Thực tế tại Việt Nam, chúng ta không thiếu những nữ doanh nhân kiệt xuất trụ vững trên sàn chứng khoán hàng thập kỷ. Năng lực “All-in” của phụ nữ rất đáng nể, nhưng họ phải thực hiện nó trong một bối cảnh đòi hỏi sự đánh đổi lớn hơn.
Một người đàn ông làm việc quên ngày đêm thường được khen là “tập trung cho sự nghiệp”. Nhưng với phụ nữ, cùng mức độ dấn thân đó, họ thường phải đối mặt với câu hỏi: “Vậy gia đình thì sao?”. Họ phải đi qua tầng áp lực vô hình từ kỳ vọng xã hội, trách nhiệm chăm sóc và nỗi sợ bị đánh giá là “bỏ bê gia đình”. Vì vậy, “All-in” của nữ giới hiếm khi là một đường thẳng; nó là một hành trình cân bằng đầy chủ ý giữa tham vọng và sự hạnh phúc vẹn toàn.
Chị vừa nhắc đến những áp lực vô hình từ hệ quy chiếu xã hội. Vậy trong bộ công cụ quản trị của mình, các nữ founder cần trang bị thêm những kỹ năng đặc thù nào để ‘sống sót’ và cân bằng giữa những tham vọng lớn lao?
Tôi tin rằng nữ founder cần một kỹ năng đặc biệt: Tư duy phép trừ.
Hãy tưởng tượng việc khởi nghiệp như gồng gánh hành lý lên núi. Muốn đi đường dài mà không kiệt sức, ta phải liên tục loại bỏ những thứ không cần thiết: những cuộc họp không tạo ra quyết định, những mối quan hệ tiêu hao năng lượng, hay những kỳ vọng không tưởng khiến ta không được là chính mình. Phép trừ giúp nữ giới “All-in” một cách bền bỉ – không nhất thiết phải ồn ào, nhưng đi sâu và đi lâu dài.
“HỆ THỐNG HỖ TRỢ” – CHÌA KHÓA ĐỂ KHÔNG PHẢI CHỌN MỘT TRONG HAI
Bên cạnh bản lĩnh cá nhân, đâu là những điểm tựa từ bên ngoài giúp người phụ nữ giữ vững tâm thế “dấn thân” này mà không phải đánh đổi bằng hạnh phúc gia đình hay sức khỏe tinh thần?
Đó chính là “Hệ thống hỗ trợ” (Support System). Câu hỏi quan trọng nhất của một nữ founder không chỉ là làm sao để thắng, mà là làm sao thắng mà không phải trả giá bằng hạnh phúc gia đình và sức khỏe tinh thần.
Hệ thống này có thể là một người bạn đời thấu hiểu, một gia đình ủng hộ, một đội ngũ cộng sự có năng lực để founder không phải gánh hết mọi việc. Khi có Support System, “All-in” không còn là sự gồng gánh đơn độc. Nó trở thành một chiến lược: dồn lực đúng chỗ, đúng thời điểm và biết lùi một bước để tiến xa hơn.
Vậy theo chị, định nghĩa về một nữ founder thành công trong thời đại mới nên được nhìn nhận như thế nào?
Thành công không chỉ đơn thuần là gọi được vốn hay tăng trưởng nóng. Thành công có ý nghĩa hơn là xây dựng được một doanh nghiệp vững vàng, đồng thời giữ được một đời sống tình cảm đủ đầy.
Tôi muốn nhắn nhủ tới những nhà sáng lập nữ đang đấu tranh nội tâm: Chúng ta không nhất thiết phải chọn “hoặc startup hoặc gia đình”. Hãy cùng “Keep Fighting” (kiên tâm bền chí) để có được cả hai vẹn toàn. Đó mới là đích đến cuối cùng của sự dấn thân.